3 redenen waarom hoogbegaafdheid en ondernemen zo goed samengaan

Samenvatting:

  • Er zijn verschillende redenen waarom je als hoogbegaafde goed kunt werken als ondernemer of zelfstandig professional.
  • In het kort komen die neer op: je moet het, je wilt het en je kunt het.
  • Toch gaat werken als hoogbegaafde ondernemer niet vanzelf. (Waarschijnlijk hoor je nu al direct je eigen tegenwerpingen ;-)).
  • In mijn workshop hoogbegaafdheid en ondernemen gaan we in op deze redenen en wat je kunt doen om je onderneming of praktijk als zelfstandig professional succesvol te maken. Te beginnen met de vraag wat dat eigenlijk is.

Inleiding

In verschillende artikelen en boeken over hoogbegaafdheid las ik de laatste jaren dit advies: ben je hoogbegaafd, ga ondernemen. Of in ieder geval: overweeg het serieus als optie.

Ik noem twee voorbeelden:

‘Ondernemerschap of ondernemerschap in combinatie met loondienst lijkt op basis van onderzoek van Reijseger, Peeters et al. (2013, 2014) voor een aantal hoogbegaafden aantrekkelijker dan werken in loondienst omdat ze er een positievere werkbeleving bij rapporteren.’ [i]

En:

‘Ook als je van nature geen rasondernemer bent, kan een eigen bedrijf een goede optie zijn voor uitzonderlijke talenten.’ [ii]

Waarom is dat eigenlijk? Waarom zou je deze verandering voor jezelf inzetten?

Moeten, willen en kunnen

In de theorie over organisatieverandering is op basis van onderzoek een simpel maar veelomvattend model voor gedragsverandering ontwikkeld[iii], dat erop neer komt dat mensen pas hun gedrag veranderen als ze dat moeten, willen en kunnen. (En ook min of meer in die volgorde trouwens.)

Ben je hoogbegaafd en werk je al zelfstandig? Dan herken je deze factoren waarschijnlijk uit het verleden? Sta je nu op een kruispunt en overweeg je zelfstandig te gaan? Dan zijn er in het volgende lijstje vast een paar redenen die ook voor jou gelden:

Je moet het

En zo voelt het ook. Want er is sprake van urgentie. Er is bijna geen andere weg meer. Omdat je niet (meer) voor een baas kunt werken. Omdat je de vrijheid nodig hebt. En/of omdat je iets in de wereld wilt zetten en dit de enige manier is om het te doen.

Je wilt het

Want je weet wat het je zal gaan brengen. Je droomt erover en het voelt als een mooi perspectief. Het pas ook omdat je autonoom bent. Je wilt je ontwikkeling zelf in de hand houden (of nemen). Je wilt kiezen welk werk je precies doet, voor wie en wanneer, waar en hoe je het uitvoert.

Je wilt het waarschijnlijk ook, omdat je nieuwsgierig bent en kansen ziet. Je wilt nieuwe kennis, technologie, sectoren, mensen leren kennen (en waarschijnlijk nog veel meer ook). En tenslotte wil je het waarschijnlijk, omdat je toch heel verschillende dingen wilt doen. Anders ga je je maar vervelen. Je hebt misschien al een portfolio van diensten in gedachten. Of een aantal ideeën om achter elkaar te gaan uitvoeren.

Je kunt het

Want inmiddels weet je wel dat je slim bent. Je staat ook open voor nieuwe kennis en informatie – en leert snel. Wist je dat ondernemers over het algemeen meer open staan voor nieuwe ervaringen èn dat openheid voor nieuwe ervaringen samenhangt met intelligentie.[iv]

En je bent creatief. Je hebt vaak ideeën, waarmee je oplossingen biedt voor problemen die je tegenkomt en houd ervan daaraan te prutsen tot ze werken.

Maar wat als …?

Er zijn natuurlijk ook genoeg redenen om het niet te doen.

Het hoeft namelijk niet.

Als je ondernemerschap associeert met onzekerheid en die onzekerheid je verlamt, is dat een goed teken om nog even te blijven afwegen. Wel goed trouwens om dit nog even te weten, terwijl je nadenkt:

Wetenschappelijk onderzoek heeft aanwijzingen opgeleverd dat ondernemers over het algemeen genomen beter met onzekerheid en risico’s kunnen omgaan. Maar het is nog maar de vraag of ze grotere risico’s nemen dan managers en andere werknemers in loondienst.

Oké, ze doen het wel met hun eigen kapitaal. Maar wat hen vooral onderscheidt is dat ze onzekerheid framen als kans en niet als bedreiging.[v] Heb jij er wel eens zo naar gekeken?

Je wilt het niet

Ondernemerschap heeft ook nadelen. Je bent soms helemaal op jezelf aangewezen en dat kan heel eenzaam voelen. Je onzekerheid kan er ook uit bestaan dat je niet weet wat erbij komt kijken. En geen zin hebt dat allemaal uit te zoeken.

Je kunt het niet

Tenslotte is de kans groot dat je vaardigheden mist. Dat je geen ervaring hebt met de praktische taken zoals belastingen en administratie. Misschien zeg je wel: ik heb helemaal geen focus, heb de neiging dingen uit te stellen of moeite om me gedurende langere tijd te concentreren.

Dat kan ook zomaar te maken hebben met de openheid die ik net een voordeel noemde. Openheid kan immers ook tegen je werken. Voor je het weet – en met je vorige idee iets hebt verdiend – begin je weer aan iets nieuws. Hoe ga je ooit een succesvol bedrijf hebben dan?

Tenslotte ken ik ook hoogbegaafden die vooral geloven dat ze het niet kunnen, maar niet zo goed kunnen uitleggen waarom niet. Dat zou ik nog eens verder onderzoeken, als ik jou was.

Kennis, praktijk en samen prutsen

Dit jaar werk ik 20 jaar voor mezelf. (Met een kort intermezzo in een managementfunctie een paar jaar geleden). Wat ik in al die jaren heb geleerd is dit:

  • Er is veel kennis over ondernemen en over hoogbegaafdheid.
  • Neem je daar een beetje de tijd voor, dan vind je daarin veel overeenkomsten en ook een paar opmerkelijke verschillen.
  • Die kennis kan heel waardevol zijn om je verder te brengen als ondernemer of zelfstandig professional.
  • Lang niet al die kennis is op elk moment voor iedere hoogbegaafde relevant en behulpzaam.  Welke is dat wel en hoe kom je daar achter?
  • Kennis uit het domein van de wetenschap kan heel theoretisch zijn. Hoe maak je die zo praktisch dat je er vandaag nog mee aan de slag kunt?
  • Er zijn vele ervaringsdeskundigen en business coaches die een systeem verkopen wat jou succesvol gaat maken (zeggen ze). Maar dat is vaak wat voor hen zelf gewerkt heeft. Gaat het dat ook voor jou doen? Soms wel. Vaak ook niet.
  • Ondernemen is vooral dingen gaan doen en heel goed kijken wat werkt en wat niet. En je eigen overtuigingen ter discussie stellen, testen en bijstellen.
  • Zo in je eentje zitten prutsen aan je eigen bedrijf kan heel eenzaam zijn. Wie zegt het tegen jou als je een verkeerde kant opgaat? Door met een groep andere ondernemers op te trekken, kennis en praktische ervaringen – met name de fouten! – uit te wisselen, wordt je allemaal beter als ondernemer.
  • En als het lukt brengt zelfstandigheid je mooie projecten, fijne contacten met mensen, de vrijheid te werken aan wat je zelf wilt (en soms ook niet, want de schoorsteen moet roken), een hoger inkomen, wat je dan weer kunt gebruiken om je eigen vrijheid te financieren.

Workshop

Kennis, praktische adviezen en sparren met andere hoogbegaafde ondernemers en professionals – dat is de formule die jouw bedrijf een stuk succesvoller kan maken.

Hoe werkt dat in de praktijk?

Dat moet je ervaren. Daarom geef ik een voorproefje tijdens mijn workshop HB en ondernemen op 12 maart in Alkmaar. Ik ga in drie korte presentaties in op de persoonlijke factoren die geassocieerd zijn met ondernemen, de kenmerken van hoogbegaafdheid en strategieën om te ontdekken wat voor jou en jouw bedrijf het beste werkt. Over elk onderdeel wisselen we als ondernemers onder elkaar, ervaringen en tips uit.

Er zijn nog een paar kaarten. Je kunt ze hier bestellen:

Update 7 maart 2020: de workshop is inmiddels uitverkocht. Mogelijk ga ik deze vaker organiseren. Wil je daarvan op de hoogte gehouden worden? Stuur me dan een berichtje via het contactformulier.

Alkmaar te ver?

Vind je Alkmaar te ver weg en ben je wel geïnteresseerd in de workshop? Ik geef hem misschien nog wel eens bij jou in de buurt. Of online. Wil je daarvan op de hoogte gehouden worden of het toeval een handje helpen, mail me dan even je gegevens, dan zet ik je op de lijst voor mijn nieuwsbrief over dit onderwerp.

Je reactie is welkom via dit contactformulier. Antwoord gegarandeerd.


[i] Noks Nauta & Rianne van de Ven (redactie): Hoogbegaafde volwassenen; Zet je gaven intelligent en positief in. BigBusinessPublishers, Utrecht, 2017.

[ii] Frans Corten: Uitzonderlijk talent; Gids voor hoogbegaafden, uitvinders en andere vreemde vogels. Werk en waarde/BigBusinessPublishers, 2019 (pag. 48).

[iii] Erwin Metzelaar, Anton Cozijnsen en Peter van Delft: Van weerstand naar veranderbereidheid; over willen, moeten en kunnen veranderen. Bricklayer Productions, derde editie, 1e druk, 2016.

[iv] Hao Zhao and Scott E. Seibert (2006). The Big Five Personality Dimensions and Entrepreneurial Status: A meta-Analytical Review, Journal of Applied Psychology, 2006, Vol. 91, No. 2, 259-271.

[v] Entrepreneurial self-efficacy: A systematic review of the literature on its theoretical foundations, measurement, antecedents and outcomes and an agenda for future research. Alexander Newman, Marin Obschonka, Susan schwarz, Michael Cohen, Ingrid Nielsen. Journal of Vocational Behavior 110 (2019) 403-419.


Mijn naam is Nick Grooff. Als organisatiecoach bied ik leiders van maatschappelijke ondernemingen een uniek programma van kennis, praktische adviezen en een netwerk op innovatiegebied, waardoor je als leider je maatschappelijke onderneming vanuit haar eigen kracht sneller kan laten innoveren.

Zelfstandig sinds 2000 en ‘hoogbegaafd sinds 2016’ heeft me heel wat kennis en ervaring opgeleverd. Daarmee wil ik vanaf dit jaar ook andere andere hoogbegaafde ondernemers en zelfstandig professionals helpen hun bedrijf succesvol te maken.


Picture designed by Freepik.

Plaats een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.