Wat kun je het beste doen om de Coronacrisis door te komen? Dit zijn je opties. En dit is mijn advies

Samenvatting:

  • Het is nog maar een week geleden dat het land ‘op slot ging’ om ons te wapenen tegen een al te snelle verspreiding van het Coronavirus.
  • De ernst van de situatie is en wordt uitgebreid geanalyseerd en gedeeld door onderzoeksinstituten en data-analisten over de hele wereld. Daaruit blijkt: de situatie is ernstig.
  • In Nederland hebben we ervoor gekozen het land niet helemaal op slot te doen. Aan het beroep op de Nederlandse bevolking zich toch vooral te onthouden van sociale contacten (en dan bedoel ik in dezelfde fysieke ruimte, binnen of buiten) werd dit weekend lang niet overal gehoor gegeven.
  • In dit artikel ga ik na welke opties jij persoonlijk hebt en beargumenteer ik wat de enige juiste keuze is. Voor mij en voor jou. Vanuit maatschappelijk en persoonlijk belang. En dat is: thuis blijven. 

Updates:

  • 26 maart: dit artikel schreef ik op 22 maart jl. om na te gaan of mijn eigen niveau van sociale onthouding niet overdreven was. Ik concludeerde van niet. Eén dag later scherpte de regering de regels aan. Je kunt nu zelfs een boete oplopen als je met meer dan twee personen in de openbare ruimte samenschoolt. Ik was daar wel blij mee, dat begrijp je.
  • 26 maart: Bas wees me erop dat de presentatie die gisteren voor de tweede kamer werd gehouden: je kunt hem hier bekijken. Hij staat ook in het rijtje ‘data’ hieronder.
  • 27 maart: Yvonne reageerde met een sterk pleidooi meer te testen. Daar speelt ook een persoonlijke zorg bij (haar zus is arts). Zie hier haar betoog op LinkedIn.
  • 30 maart: van Michelle kreeg ik een tip over een leuke informatieve simulatie die laat zien hoe een virus zich verspreidt en hoe dat verandert met maatregelen als social distancing, persoonlijke hygiëne en het sluiten van grenzen (en dat soms tijdelijk is tot de maatregelen worden versoepeld). De video heb ik aan de data toegevoegd.
  • 21 mei: Benjamin stuurde me een bericht met de suggestie meer verwijzingen naar data over te nemen. Ik heb de link die hij stuurde een link mee waarop hij zelf de cijfer bijhoudt: https://nl.safetydetectives.com/novel-coronavirus-ncov-real-time-report/
  • 21 mei: ik denk zelf zo maar dat de John Hopkins University de beste plek is om de dagelijkse Coronacijfers te volgen (maar heb niet uitgezocht of er ook betere zijn): https://coronavirus.jhu.edu/map.html.

Inleiding

Het is nog maar een week geleden dat ons land ‘op slot ging’ om ons te wapenen tegen een al te snelle verspreiding van het Coronavirus. Het werd echt menens toen ook besloten werd alle scholen te sluiten. Een besluit van onze regering naar aanleiding van reacties uit het onderwijs èn andere landen die deze keuze al wel hadden gemaakt.

De ernst van de situatie is en wordt deze weken uitgebreid geanalyseerd en gedeeld door onderzoeksinstituten en data-analisten over de hele wereld. Daaruit blijkt: de situatie is ernstig.

Maar cijfers zijn abstracties. Misschien word je de ernst van de situatie nog wel veel duidelijker als je kijkt naar berichten uit met name Italië. De druk op de zorg is enorm. Er worden keuzen gemaakt – feitelijk over wie mag blijven leven en wie niet. En als mensen overlijden is het nog een hele operatie die ook te cremeren of te begraven.

In Nederland hebben we ervoor gekozen het land niet helemaal op slot te doen. Aan het beroep op de Nederlandse bevolking zich toch vooral sociaal te onthouden wordt lang niet overal gehoor gegeven. Mensen stonden in de file voor de bouwmarkt[i]. En om grof huisvuil weg te brengen[ii]. Mijn dochter stuurde me een foto van de menigte die in het Vondelpark naar de bloesem stond te kijken[iii]. Ik reed gisteren rond half elf naar de Schoorlse Duinen om een rondje te hardlopen en trof een afgeladen parkeerterrein aan. (Ik ben terug gereden en heb vanochtend vroeg een nieuwe poging gedaan, die beter uitpakte.)

Gelijkertijd is dit weekend in het nieuws dat in totaal 500 tot 700 patiënten die gisterochtend nog werden verpleegd in Brabantse ziekenhuizen, werden verplaatst naar medische centra elders in Nederland[iv]. Mijn eigen Coronamonitor, waarin ik de cijfers van het RIVM bijhoud en patronen waarover ik lees probeer te herkennen, kleurden tot en met gisteren alle indicatoren nog rood. Ofwel: ze ontwikkelden zich alle in de richting tegenovergesteld aan die welke we graag zouden willen. Vandaag nam het aantal nieuwe gevallen voor het eerst in ruim een week af; ook werden minder mensen op de IC opgenomen dan gisteren en eergisteren.

Corona monitor Nick Grooff
Mijn Coronamonitor van 22 maart 2020. Klik op het plaatje om de pdf te downloaden.

Data

Nog even over die data die ik noemde. Die ga ik hier niet herhalen. Maar mijn beeld van de ernst van de situatie is er wel op gebaseerd. Mis je die voorkennis, dan vind je deze bronnen wellicht interessant. (Heb ik hier een bron niet vermeld die volgens jou in dit rijtje thuishoort, dan hoor ik dat graag, bijvoorbeeld als commentaar onder deze post. Ik zet ze er dan bij.)

Wat is eigenlijk verstandig om te doen? Voor mij (en voor jou)

Zelf kies ik al sinds een week – namelijk na het lezen van het eerstgenoemde artikel hierboven – voor de grootst mogelijke sociale onthouding. Maar toen ik die beelden van al die mensen zag – op het strand, in tuincentra en huisvuildepots, en vandaag dus in het Vondelpark – ging ik daaraan twijfelen. Is dat nu wel zou nodig? aanleiding om mijn opties op een rijtje te zetten.

Die opties gelden ook voor jou. Daarom heb ik ze ook in dit artikel gezet. Ik ga na met welke scenario’s ik (en dus ook jij) persoonlijk heb rekening te houden en beargumenteer wat op dit moment de enige juiste keuze is. Voor mij en voor jou. Vanuit maatschappelijk en persoonlijk belang.

Na het lezen van dit artikel weet je het volgende:

  • Wat je zoal zou kunnen gebeuren.
  • Hoe die gebeurtenissen samenhangen.
  • Iets over de kans is dat die gebeurtenissen zich voordoen (ik zeg bewust ‘iets’, omdat over die kansen vrij weinig te zeggen is).
  • Wat de gevolgen van die gebeurtenissen voor jou kunnen zijn.
  • En dus – als je gebeurtenissen combineertwelke scenario’s je zoal zouden kunnen overkomen.
  • Deze gebeurtenissen combineer ik vervolgens tot vier groepen scenario’s. Daarmee zie je de invloed van jouw gedrag op het al dan niet voorkomen van gebeurtenissen en hoe die elkaar weer beïnvloeden. Je ziet dan welke gevolgen jouw gedrag heeft op de gevolgen die Corona heeft voor jou ( en via jou op de mensen met wie je contact hebt).

Uiteindelijk zul je natuurlijk helemaal zelf moeten besluiten wat je doet. Maar ik hoop met dit artikel je wat beter te informeren. Want elke keuze voelt beter als je weet wat de beste is. Dat vraagt even wat denkwerk en daarin neem ik je graag mee.

Mijn expertise (een disclaimer en een uitnodiging bij te dragen)

Voordat ik overga tot de gebeurtenissen en scenario’s even iets over mijn expertise.

Het is goed om te weten dat ik geen achtergrond heb in medische wereld. Mijn achtergrond in de data-analyse is beperkt tot wat statistiekvakken gedurende mijn HTS- en recenter mijn Masterstudie.

Ik ben gewoon iemand die nadenkt over wat handig is om zelf te doen. En die weet dat onze intuïtie door allerlei fouten in ons onbewuste denken niet betrouwbaar is[v]. Dus probeer ik het voor mezelf op een rijtje te zetten.

Als ik daar feiten onjuist in gebruik of interpreteer, of als mijn argumentatie volgens jou niet klopt, dan hoor ik het graag. Als je me dat laat weten via een commentaar onder dit artikel of een persoonlijk bericht, bijvoorbeeld via dit formulier, dan zal ik de onjuistheid zo snel mogelijk herstellen.

Misschien wel het beste scenario

Om duidelijk te maken wat ik met scenario’s bedoel, beschrijf ik er eerst één. Dit is het scenario wat denk ik één van de beste is die je kan overkomen (gezien wat we nu weten). Dat is dit:

  • Je wordt met het Coronavirus besmet;
  • Dat gebeurt al vrij snel;
  • Je ontwikkelt geen of alleen een mild ziektebeeld (een beetje zoals een verkoudheid, zeg maar);
  • In de wat verdere toekomst blijkt bovendien een eenmalige besmetting je immuun te maken tegen het virus, of in ieder geval ontwikkel je geen ernstig ziektebeeld meer.

In dit verhaal zitten veel onzekerheden – daar kom ik zo direct op. Nu eerst even hoe jouw eigen gedrag zich tot dit scenario verhoudt. Dat is om twee redenen belangrijk:

  1. Jouw gedrag bepaalt mede hoe groot de kans is dat je het virus oploopt. Dit is vooral in het directe belang van jezelf.
  2. Het bepaalt mede hoe groot de kans is dat je het virus overdraagt als je het hebt. Dit is vooral in het belang van onze samenleving en bepaalt de mate waarin die kan blijven functioneren.

In het scenario wat ik hierboven noemde heb je blijkbaar dingen gedaan die de kans groot genoeg maakten het op te lopen. De keuzes die je maakt in wat je doet, kan jou nu niet meer beschermen tegen het virus. (Misschien is dat in de toekomst nog of weer nodig – daar kom ik ook zo nog even op terug.)

Wat je wel zeker weet is dat er een heel grote kans is dat je tijdens de periode dat je ziek bent anderen zult besmetten. En dat een sterke groei van het aantal besmettingen de maatschappij verder zal ontwrichten.

Het beste wat je kunt doen: absolute sociale onthouding. In het belang van de maatschappij.

Drie opties voor jouw gedrag (en dat is heel globaal uiteraard)

Voor de keuze die je maakt zijn heel globaal drie opties. Die noem ik nu als eerste – ik kom vervolgens op factoren die je opties inperken. De drie opties zijn:

  • Absolute sociale onthouding: alle sociale contacten tot nader orde vermijden en daarmee de kans op overdracht van het virus zoveel mogelijk reduceren. Ik bedoel dan overigens wel (ook als ik het in de rest van dit artikel niet expliciet vermeld: in dezelfde fysieke ruimte, binnen of buiten).
  • De richtlijnen volgen. Dat betekent bijvoorbeeld dat je thuis werkt en de kinderen daar les krijgen, dat je niet meer in restaurants eet, maar nog wel gewoon boodschappen doet en maaltijden afhaalt (de laatste update van die richtlijnen was tijdens het schrijven van dit artikel deze, van inmiddels een week geleden).
  • Doorgaan met wat je altijd al deed, inclusief al je sociale contacten. Dat is niet meer echt gemakkelijk, want de overheid heeft uiteraard maatregelen genomen die dat beperken. En je werkgever ook. Maar je kunt daar ook aan voorbij gaan. Zoals die mensen in het Vondelpark.

Dat het niet voor iedereen zo simpel is, wordt door je omstandigheden bepaald. De opties voor mensen die in de zorg werken, bij hulpdiensten of in fabrieken die doordraaien zijn beperkter. Op je werk heb je contact met collega’s. Loop je daar extra risico – zeker als je met Coronapatiënten werkt – dan maak je gebruik van beschermende kleding.

Een andere factor is hoe je woont en andere familieomstandigheden. Je woont wellicht samen met een partner, hebt nog thuis wonende kinderen of andere huisgenoten. Je bezoekt je vader en moeder die misschien wel afhankelijk van je zijn. Die situatie bepaalt je kans op besmetting. Die nog kan toenemen als bijvoorbeeld je partner in de zorg werkt.

Wat kan je gebeuren?

Het bovenstaande heeft je misschien al duidelijk maakt, dat er veel verschillende scenario’s denkbaar zijn. Scenario’s bestaan uit een combinatie van factoren of gebeurtenissen. Welke zijn dat? Dit kan je zoal overkomen:

Factor 1. Je wordt besmet of niet.

De kans dat je het virus oploopt, hangt samen met welke mensen je contact hebt, of die besmet zijn en of die op dat moment besmettelijk zijn. Kijkend naar de huidige ontwikkeling lijkt Corona gemakkelijk over te brengen en mensen zijn besmettelijk voordat ze ziek worden en blijven dus te laat thuis.

Onze minister-president Mark Rutte heeft in zijn toespraak afgelopen maandag gezegd dat 50% van de Nederlandse bevolking besmet zal worden. Ik heb niet gevonden op welke feiten deze uitspraak is gebaseerd. Maar als het waar is, zijn dat 8,5 miljoen mensen, van wie een aanzienlijk aantal ernstig ziek zal worden en waaraan een deel van die groep zelfs zal overlijden.

Wat heeft de voorkeur? Waarschijnlijk kunt je het maar beter helemaal niet krijgen. Of je dat ook tot in de verre toekomst lukt hangt vooral af van de immuniteit die de mensheid opbouwt en/of de ontwikkeling van een medicijn en/of vaccin. Daar kom ik zo op.

Factor 2. Stel je wordt ziek. Gebeurt je dat vóór, tijdens of na de piek?

Word je besmet met het Coronavirus, dan maakt het nogal uit op welk moment dat is. In alle data-analyses zie je dat er een enorme berg Coronagevallen op ons afkomt. Het moment (in de curve) waar je ziek wordt, bepaalt mede hoe je ziekte verloopt. Globaal zijn de momenten: vóór, tijdens of na de piek.

Als je ziek bent heb je – vind ik persoonlijk – sowieso een verantwoordelijkheid de besmetting niet verder te verspreiden (hopelijk voel jij dat ook zo). Ik kan me overigens voorstellen, dat het moeilijk is te bepalen of je besmettelijk bent. Vooral als je misschien geen of alleen lichte symptomen hebt. Juist omdat je het niet weet is het een goed keuze om sowieso sociale onthouding te betrachten.

Of je voor, tijdens of na de piek ziek wordt, zal sterk bepalend zijn voor de behandeling die je kunt krijgen. Wordt de piek te hoog en wordt ons zorgstelsel overbelast, dan verkleint dat jouw kans op een goede behandeling. Daardoor zal ook het percentage overlijdensgevallen toenemen – of directer geformuleerd: de kans dat je het niet overleeft.

Factor 3. Hoe ernstig word je ziek?

Niet iedereen wordt even ziek van het virus. Globaal hoor ik zes gradaties:

  1. Je krijgt helemaal geen symptomen (of ze zijn zo licht dat je ze niet opmerkt). Dit is voor jou heel fijn natuurlijk, maar maatschappelijk gezien nogal gevaarlijk. Besmette mensen zonder symptomen denken immers gezond te zijn en besmetten mogelijk in de tussentijd wel anderen, die wel ernstiger ziek kunnen worden.
  2. De symptomen lijken op een alledaagse verkoudheid. Je weet dan dat je hebt, toch? Of niet? (Ik hoorde iemand van de week ook zeggen: ‘Ja, er heerst ook een gewone griep.’ Alsof die zichzelf vertelde, dat hij niet niemand gaat besmetten met Corona.) In dit geval zou ik in ieder geval zeggen: thuis blijven. Had je daarvoor wel contacten buitenshuis? Dan zou het zo maar kunnen dat je die al hebt aangestoken.
  3. Je krijgt er een flinke ‘griep’ van, die je thuis moet uitzieken. Aan sociaal contact buitenshuis zul je dan weinig behoefte meer hebben. En ook hier geldt – net als de volgende opties – dat als dat je tot het moment dat de ziekte je thuis houdt, je hoogstwaarschijnlijk al anderen hebt besmet.   
  4. Je krijgt een ernstige ‘griep’ die behandeld moet worden en waarvoor je moet worden opgenomen. Je wordt nu afhankelijk van zorg en dus maakt het uit wanneer je in deze situatie terechtkomt. Gedurende de piek, staat de zorg mogelijk zo onder druk, dat niet iedereen meer goed kan worden verzorgd.
  5. Je wordt levensbedreigend ziek en hebt beademing nodig om te overleven. Nu ben je zo afhankelijk van zorg, dat de mate waarin je die krijgt mede bepaalt of je het overleeft. Je bent afhankelijk van een IC-plek en beademingsapparatuur. Of die beschikbaar zijn? Die kans is kleiner als je gedurende de  piek ziek wordt.
  6. In het ergste geval overlijden mensen. De hoeveelheid overlijdensgevallen hangt natuurlijk samen met de verspreiding van het virus en het aantal besmettingen. Maar een grote factor is, of de zorg geleverd kan worden die nodig is. Is dat niet zo, dan kan het relatief aantal sterftegevallen sterk stijgen (mij staat bij van 1,5% naar tot 4% van de gevallen).

Hoe ziek je wordt lijkt me niet af te hangen van de contacten die je met anderen hebt gehad. Kijkend naar wat ik van het nieuws oppik hangt het meer samen met algehele weerstand en het begrip onderliggend lijden. Vandaar dat ouderen en bijvoorbeeld hartpatiënten als risicogroepen worden genoemd.

Factor 4. Maakt ziek zijn immuun of niet?

Dit artikel gaat over de vraag of je je sociaal moet afsluiten of niet. De factoren die ik hierboven noemde zijn vooral bepalend voor je keuze op de korte termijn. Nu kijk ik even verder vooruit. Eerst naar de vraag of je door ziek te worden resistentie opbouwt tegen het virus.

Hier zie ik globaal drie mogelijkheden:

  1. Ja, als je ziek bent geweest heb je anti-stoffen in je lichaam die je volledig beschermen. Loop je het virus nog een keer op, dan wordt je er niet meer ziek van. Dit is de beste basis voor de groepsimmuniteit die Rutte in zijn toespraak noemde. Zijn voldoende mensen ziek geworden van Corona, dan zijn we als groep beschermd. (Rutte gaf in zijn toespraak aan dat 50% van de Nederlanders ziek wordt. Voor het bereiken van groepsimmuniteit lijkt me dit extreem laag, als je nagaat welke eisen de WHO hanteert voor de vaccinatiegraad voor polio en mazelen: respectievelijk 90 en 95 procent[vi].)
  2. Ja, je hebt een soort basisimmuniteit. Griepvirussen muteren snel. Je hebt daardoor wel een basisresistentie tegen een griepstam, maar je bent nooit helemaal gewapend tegen nieuwe varianten. Vandaar dat er elk jaar een griepprik nodig is.  
  3. Nee, je wordt niet immuun voor Corona. Ergens las ik berichten dat dit virus zo snel muteert dat er vrij snel heel nieuwe varianten ontstaan. Is dat het geval, dan wordt je niet immuun voor Corona.

Deze vierde factor speelt een rol in beslissingen over je gedrag in de verdere toekomst. Heb je immuniteit opgebouwd – of tenminste minder kans om ernstig ziek te worden – dan is er natuurlijk niets op tegen om de deur uit te gaan. En omdat uiteindelijk groepsimmuniteit ontstaat, sterft de ziekte uit en hoef je je ook geen zorgen meer te maken of je anderen aansteekt.

Wordt je niet immuun, dan blijft de situatie zoals nu en moet je zelf steeds waken opnieuw besmet te worden. Ook als maatschappij moeten we dan voortdurend op onze hoede zijn voor nieuwe uitbraken. Er is op dit moment onvoldoende informatie over het opbouwen van immuniteit. Een argument om je huidige sociale onthouding voorlopig maar even voort te zetten. Zelfs als je al ziek bent geweest!

Factor 5. We vinden we een medicijn of vaccin; of niet.

De laatste variabele in de scenario’s is de vraag of we een medicijn en/of een vaccin tegen Corona kunnen ontwikkelen. Is dat het geval dan is de ziekte in de toekomst te voorkomen en/of te bestrijden. Ziek worden heeft dan minder ernstige consequenties. Het aantal ziektegevallen kan worden beheerst en het zorgstelsel kan het beroep aan dat we erop doen met elkaar.

Er is best een kans dat dit lukt natuurlijk. Maar het lijkt ook vrij zeker dat deze mogelijkheid nog even op zich laat wachten. Het ontwikkelen van geneesmiddelen kost tijd en ze moeten – terecht – gedegen getest worden voor ze op grote schaal worden ingezet. Aan de andere kant: er zijn bestaande medicijnen die mogelijk kunnen werken (onderzoeken hiernaar lopen) en recent is een antilichaam tegen Corona geïsoleerd.

Lukt het niet (of voorlopig niet), dan is vooral de vraag relevant of we resistentie ontwikkelen. Zolang we dat niet doen, dan blijft het gevaar aanwezig opnieuw ziek te worden en kunnen geneesmiddelen dat even niet voorkomen of bestrijden.

Scenario’s

Al deze gebeurtenissen of factoren vormen in theorie een hele lijst mogelijke scenario’s. Die hangen wel op een bepaalde manier met elkaar samen. Ik behandel ze daarom in vier groepen.

Scenario’s in groep 1: Je krijgt het niet

Als je het Coronavirus niet oploopt, zijn een aantal andere factoren niet van toepassing, namelijk: wanneer je het krijgt en hoe ernstig je er ziek van wordt.

In theorie is dit een scenario dat je kunt bereiken. Eerste voorwaarde is natuurlijk dat je niet nu al ziek bent. De tweede is dat je je totaal van sociale contacten onthoudt.

Dat laatste is niet voor iedereen haalbaar. Heb je werk dat op locatie doorgaat, één of meer besmette huisgenoten en/of huisgenoten die buitenshuis doorwerken, dan neemt de kans op besmetting direct toe. Die kun je dan weer beheersen door het aantal contacten zo klein mogelijk te houden, afstand te houden en beschermingsmiddelen consciëntieus te gebruiken.

Een grote onzekerheid is bovendien hoe lang je het vol kunt houden. Dat hangt vooral af van de vraag of en in hoeverre we immuniteit ontwikkelen en de ontwikkeling van medicijnen en/of vaccins. Zolang beide niet het geval zijn, moeten we ons aan de onthouding houden.

In deze groep scenario’s is de noodzakelijke strategie: volledige sociale onthouding. Dat is primair in het belang van jezelf, maar ook in dat van de maatschappij.

Scenario’s in groep 2: Je krijgt het vóór de piek

Wordt je ziek van het Coronavirus en wel vóór de piek, dan ben je in een aantal gevallen best goed af op de korte termijn. In alle gevallen echter is het van belang sociale onthouding toe te passen om anderen niet te besmetten. En omdat je niet weet of je het virus al draagt en mogelijk dus al besmettelijk bent, moet je daarmee direct beginnen.

Vervolgens ben je het beste af als je nauwelijks ziek wordt – of in het ergste geval: een flinke griep oploopt die je thuis kunt uitzieken. Blijkt er vervolgens sprake van immuniteit, dan kan je dat in ieder geval niet nog eens in die mate overkomen.

Wordt je zo ernstig ziek dat je behandeling nodig hebt, dan kun je dat maar beter nu zijn. Want vóór de piek is er nog voldoende capaciteit om je die behandeling ook te geven. Dat is tijdens de piek nog maar de vraag.

Als je vervolgens geneest – wat triest genoeg niet iedereen doet – moet je verdere gedrag worden bepaald door andere factoren. Is er sprake van immuniteit en/of een medicijn of vaccin, dan kan ons gedrag op langere termijn weer genormaliseerd worden. Is dat niet het geval, dan moeten we alert blijven in onze contacten met anderen.

Scenario’s in groep 3: Je wordt ziek tijdens de piek

Word je ziek tijdens de piek dan is de vraag cruciaal: hoe ziek wordt je. De kans is namelijk groot dat tijdens de piek ons zorgstelsel overbelast wordt. Dat er onvoldoende bedden zijn, beademingsinstallaties, verpleegsters, doktoren, mondkapjes en ambulances om de zieken te verspreiden. Ben je dan voor je overleven afhankelijk van zorg en krijg je die niet, dan kan dat leiden tot overlijden.

Die piek komt nog, want een deel van de bevolking is al besmet en gaat de ziekte ontwikkelen. Wat je persoonlijk zeker niet wilt, is juist nú ziek worden. De enige remedie (die alleen werkt als je niet al besmet bent): geen contact met anderen meer. Dat is bovendien de enige manier om de piek te verlagen en daarmee de druk op de zorg.

Enige juiste gedrag in dit scenario dus: totale sociale onthouding. Zowel uit persoonlijk als maatschappelijk belang.

Scenario’s in groep 4: Je wordt ziek na de piek

Misschien ben je heel succesvol in Corona lang buiten de deur houden. Maar het zou altijd kunnen dat je alsnog besmet raakt.

De impact die de ziekte dan op de heeft wordt natuurlijk ook weer grotendeels bepaald door de ernst van je klachten. Hopelijk heb je die nauwelijks, is het niet meer dan een verkoudheid of kun je thuis uitzieken.

Maar als je wel ernstig ziek wordt, opgenomen moet worden en misschien zelfs beademing nodig hebt, dan kan dat weer. Want de piek is voorbij en in het ziekenhuis is weer plaats. De vraag is wel wanneer dat is en hoe lang je dus Coronavrij moet blijven voordat je ziek wordt. Dat zou best eens een half, een heel, anderhalf jaar kunnen zijn …

En wat is de beste manier om je te gedragen nadat je weer bent opgeknapt, of uit het ziekenhuis bent ontslagen? Dat hangt weer af van de mate waarin je immuniteit hebt opgebouwd. En van de vraag of er inmiddels een medicijn of vaccin is. Is één van beide het geval, dan kun je weer volop genieten van je sociale contacten. Is van beide geen sprake dan is het vooralsnog van belang sociale contacten te vermijden.

Hoe dan ook is dit scenario beter dan ziek worden in de piek. De manier om het uit te stellen: ook nu je houden aan zo volledig mogelijk sociale onthouding.

Mijn conclusie

Dit artikel begon ik met de vraag: als je alle mogelijke manieren op een rijtje zet waarop deze crisis kan gaan verlopen, wat is dan de beste manier om je te gedragen wat betreft het contact met andere mensen? Ik zet de conclusies per groep van scenario’s nog even onder elkaar:

Als je het niet krijgt (scenario’s groep 1 – en dat is één van de beste scenario’s die je kunnen overkomen), is dat geheel te danken aan je volledig te onthouden van sociale contacten met anderen. Je doet dat primair uit bescherming voor jezelf. Maar als meer mensen dat doen, dan zorgt dat ook dat het virus zich minder snel verspreidt. En dat is voor ons allemaal goed.

Als je het vóór de piek krijgt (scenario’s groep 2), ben je mede schuldig aan het besmetten van mensen om je heen – ook op het moment dat je nog niet weet dat je het virus draagt. Ook draag je bij aan de snelle verspreiding als je in contact blijft met anderen. Enige optie om de kans daarop zo klein mogelijk te houden: zo volledig mogelijk sociale onthouding.

Als je ziek wordt tijdens de piek (scenario’s groep 3), loop je het grootste risico dat, mocht je medische bijstand nodig hebben, die er niet is op het juiste moment. Het kan je lijden en zelfs je kans op overlijden vergroten. Nu een besmetting oplopen en daar ernstig ziek van worden betekent vrijwel zeker dat je dit scenario gaat beleven. Enige remedie: het virus niet oplopen – door sociale contacten geheel te vermijden.

Wordt je ziek na de piek (scenario’s, groep 4), dan is de kans weer groter geworden dat je de benodigde zorg kunt krijgen. Omdat je niet weet wanneer de piek eindigt (voorlopig niet, is de verwachting), is het verstandig dat moment van ziek worden uit te stellen. Dat betekent ook: zo min mogelijk in de fysieke nabijheid van anderen zijn.

Elk van deze scenario’s kan zich herhalen als blijkt de we geen immuniteit opbouwen tegen COVID-19 of we niet tijdig een vaccin of medicijn vinden. Die kans wijzigt niet als het een aantal weken goed gaat. (Terwijl je ‘intuïtie’ dat op een gegeven moment wel gaat aangeven, let op.)

Ik hoop met jou dat we voorlopig niet ziek worden en er snel een vaccin wordt gevonden. Tot het zover is blijf ik voorlopig binnen. Dat is in elk van de bovenstaande scenario’s de beste optie.

Tenslotte

Een uurtje opties uittekenen en een paar meer om dat goed op te schrijven heeft me gesterkt in mijn overtuiging dat voorlopig binnen blijven – of dan in ieder geval de fysieke nabijheid van anderen mijden – de beste optie is. Voor iedereen. In ieder geval tot de groei is afgeplat. En tot meer bekend wordt over hoe besmettelijk deze ziekte eigenlijk is. Of tot er een vaccin en/of medicijn is gevonden.

Ik begrijp nu ook de verwondering (soms zelfs boosheid of frustratie) beter van de landen die wel een totale lock-down hebben ingesteld over hoe wij met de crisis omgaan. Ons overheidsbeleid is strikt, maar niet strikt genoeg. Wel heel goed dat de overheid vanochtend wees op het belang van fysieke afstand, als we elkaar in de openbare ruimte alsnog tegenkomen.

Corona Alert 22 maart 2020
Corona Alert 22 maart 2020

Dat zeg ik ook, omdat het mogelijk maakt dat mensen elkaar ontmoeten en je daarbij de aanbevelingen van de WHO[vii] zo maar even zou kunnen vergeten. Of anderen daar onbewust of moedwillig van afwijken. Daarvoor ben je ook te afhankelijk van de intenties en aandacht van anderen.

Ben ik een kluizenaar, dat ik dit gedrag hier zo uitdrukkelijk propageer – of lijkt het je anderszins dat ik er geen enkele moeite mee heb? Nou, zeker niet. Ik houd van lekker eten in een restaurant of een borrel drinken met vrienden in een café en heb de afgelopen week met pijn in mijn hart verschillende afspraken afgezegd. Ik maak graag lange wandelingen mijn broer en met vrienden en mis die laatste, omdat onze tocht van gisteren niet door kon gaan. Ik ben graag onder collega’s, omdat je goed werk verzet in teams en je je pas echt een team voelt als je één ruimte deelt (vond ik tot nu toe altijd). Nee, ik ben geen kluizenaar. Ja, ik geloof dat nu even geen personen ontmoeten beter is voor welzijn van jou en degenen om wie je geeft. En voor het welzijn van ons als maatschappij.

En als laatste: ik besef me dat ik de keuze heb me aan sociale contacten te onttrekken. Dat is niet het geval voor velen in Nederland. Er zijn sectoren waar ons land nu op drijft. Werk je in de zorg, bij de politie of de brandweer of in een distributiecentrum van een supermarktketen, dan mogen we met zijn allen hopen dat je blijft werken. Om onze maatschappij te laten draaien op het basisniveau dat vereist is.

Dat betekent dat je extra risico loopt (uitgaande van mijn betoog hierboven). Ik hoop dat je voldoende toegang hebt tot hulpmiddelen die je beschermen tegen besmetting door collega’s en/of burgers. Ik wens dat je aandacht blijft schenken aan je eigen persoonlijke veiligheid, door alert te zijn op het naleven van de regels. Maar vooral: enorm bedankt dat je dit werk wilt doen voor mij en alle andere inwoners van Nederland!


[i] https://www.rtlz.nl/business/artikel/5065511/bouwmarkten-covid19-corona-maatregelen-praxis-gamma-karwei-hornbach

[ii] https://www.ad.nl/utrecht/coronavirus-leidt-tot-opruimwoede-maar-milieustraten-waarschuwen-blijf-alsjeblieft-thuis~af22cdae/

[iii] https://www.parool.nl/amsterdam/drukte-op-zonnige-zaterdag-willen-we-lockdown-vermijden-dan-moeten-we-verantwoordelijkheid-nemen~b9860477/?referer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

[iv] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/honderden-patienten-uit-brabant-moeten-naar-ziekenhuizen-elders~bce150dc/

[v] Nobelprijswinner en emeritus hoogleraar psychologie aan Princeton University Daniel Kahneman beschreef dit mooi in zijn boek  Thinking, Fast and Slow ( Ons feilbare denken ). We denken als mens vaak rationeel te beslissen, maar in werkelijkheid kent ons oordeelsvermogen allerlei tekortkomingen, zeker in tijden van onzekerheid.

[vi] https://www.rivm.nl/nieuws/vaccinatiegraad-nederlandse-kinderen-onverminderd-hoog

Wil je het verloop van COVID-19 op wereldschaal globaal blijven volgen, dan is de beste bron misschien wel het dagelijkse situation report van de WHO. Je kunt op deze pagina ook alle vorige teruglezen.

[vii] https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/advice-for-public

Plaats een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.